ของเงียบ

เงียบกับใคร คือคำถามแรกก่อนดูตัวเลข

คำว่าเงียบในการใช้งานจริงมีสองความหมายที่มักถูกใช้ปนกัน ความหมายแรกคือคนใส่ไม่ได้ยินเสียงรอบข้าง ซึ่งวัดด้วยระดับที่ลดลงจากเสียงภายนอก ความหมายที่สองคือคนข้าง ๆ ไม่ได้ยินเสียงที่เราเปิด ซึ่งวัดด้วยระดับเสียงที่ลอดออกมาภายนอกขณะใช้งาน ทั้งสองความหมายมีหน่วยเป็นเดซิเบลเหมือนกันแต่มาจากคนละทิศของคลื่นเสียงเดียวกัน และอุปกรณ์หนึ่งชิ้นทำได้ไม่ดีเท่ากันทั้งสองทิศเสมอ

เราจึงเก็บทั้งสองค่าไว้คนละคอลัมน์ และระบุระยะที่วัดกำกับไว้ด้วย เพราะระดับเสียงที่ลอดออกมาลดลงตามระยะทางอย่างรวดเร็ว ค่าที่วัดชิดตัวอุปกรณ์กับค่าที่วัดที่ระยะหนึ่งเมตรให้คนละคำตอบ ถ้าไม่มีระยะกำกับ ตัวเลขนั้นใช้เทียบกับรุ่นอื่นไม่ได้เลย

ระดับไหนถือว่าไม่รบกวนคนข้าง ๆ

เสียงสนทนาปกติในห้องนั่งเล่นอยู่ที่ราวห้าสิบถึงหกสิบเดซิเบลที่ระยะหนึ่งเมตร เสียงที่ลอดออกมาต่ำกว่าระดับนั้นมักหายไปใต้เสียงพื้นหลังของห้องอยู่แล้ว แปลว่าคนข้างนั่งไม่รู้สึกว่ากำลังมีสื่อเปิดอยู่ ถ้าต้องใช้งานในที่ที่ต้องการความเงียบจริงอย่างห้องสมุดหรือห้องที่ใช้ร่วมกันหลายคน ระดับที่ควรเล็งไว้คือต่ำกว่าเสียงกระซิบ ไม่ใช่แค่ต่ำกว่าเสียงคุย

อีกมุมที่มักถูกลืมคือความถี่ของเสียง เสียงที่มีความถี่ต่ำอย่างเสียงเบสลอดผ่านกำแพงและไปได้ไกลกว่าเสียงที่มีความถี่สูง แม้ค่าเดซิเบลรวมจะวัดได้ต่ำเท่ากัน หมายความว่าอุปกรณ์ที่ให้เบสมากมักทำให้คนรอบข้างได้ยินเร็วกว่าที่ตัวเลขเดียวจะบอกไว้ เราจึงดูด้วยว่าค่าที่ประกาศนั้นวัดกับเสียงชนิดใด

กับดักที่คนเลือกพลาดบ่อย

กับดักแรกคือการเอาการตัดเสียงรบกวนมาตอบคำถามเรื่องความเงียบของคนอื่น เมื่อเปิดฟังก์ชันนั้นในห้องเงียบ คนใส่กลับต้องเพิ่มระดับเสียงให้ดังขึ้นเพราะไม่มีเสียงรอบข้างมาบัง และเสียงที่เพิ่มนั้นหลุดออกไปข้างนอกมากกว่าเดิม

กับดักที่สองคือการเชื่อว่าอุปกรณ์ที่ปิดหูสนิทคือของเงียบเสมอ การปิดสนิทช่วยทิศที่เข้าไปหาคนใส่ แต่ถ้าตัวขับด้านนอกไม่มีอะไรดูดซับ คลื่นเสียงยังเดินทางออกทางช่องที่อากาศผ่านได้อยู่ดี

กับดักที่สามคือการเทียบกับค่าจากคนละวิธีวัด ผู้ผลิตไม่ได้ประกาศระดับที่ลอดออกมาเป็นค่ามาตรฐานเท่ากันทุกเจ้า บางเจ้าวัดกับเสียงทดสอบความถี่เดียว บางเจ้าวัดกับเสียงดนตรีครบช่วง ถ้าวิธีวัดไม่ตรงกัน เราไม่เอาสองค่ามาเรียงเป็นลำดับเดียวกัน